Vlaanderen
in België
en Europa
  • Noordelijk deel van België
  • Meer dan 6 miljoen inwoners
  • Hoofdstad Brussel
  • Vlaanderen: Vlaams Gewest + Vlaamse Gemeenschap
    Vlaanderen
    als deelstaat
  • Vlaams Gewest : grondgebonden materies
  • Vlaamse Gemeenschap : persoonsgebonden materies
  • 1 Vlaams Parlement en 1 Vlaamse Regering
    Vlaams onderwijs
  • Vlaamse Minister van Onderwijs en Vorming:
    bevoegd voor kleuter- tot en met universitair
    onderwijsbeleid
  • Maar! Federale bevoegdheden:
    bepalen van begin en einde van de leerplicht
    vastleggen minimumvoorwaarden voor een diploma
    bepalen pensioenen van het onderwijspersoneel
    Beleidsdomein
    ‘Onderwijs en Vorming’
  • Departement
  • Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi)
  • Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs
    en Studietoelagen (AHOVOS)
  • Agentschap voor Onderwijscommunicatie (AOC)
  • Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (AGIOn)
    Internationale samenwerking
  • Vlaamse of Belgische programma’s
    bv. Prins Filipfonds, GROS, ‘Euroklassen’
  • Bilaterale samenwerking
    bv. met Nederland, Marokko, Rusland…
  • Programma’s van de Europese Unie
  • Deelname in verschillende internationale
    organisaties: Raad van Europa, OESO, UNESCO
    Programma’s Europese Unie
  • Een Leven Lang Leren Programma (LLP):
    4 subprogramma’s: Comenius, Erasmus,
    Leonardo da Vinci, Grundtvig
    Transversaal programma
    Jean Monnetprogramma
  • Implementatie LLP door EPOS vzw
  • EPOS: Europese programma’s voor Onderwijs, Opleiding
    en Samenwerking
    Schoolbevolking in het voltijds onderwijs
    per onderwijsniveau (schooljaar 2006-2007)
    Schoolbevolking in het volwassenenonderwijs
    en het deeltijds kunstonderwijs (schooljaar 2006-2007)
    Onderwijs in Vlaanderen :
    algemene principes
  • Leerplicht
  • Vrijheid van onderwijs
  • Gelijke onderwijskansen
  • Onderwijsnetten
  • Financiering van het onderwijs
  • Kostenbeheersing
  • Autonomie
  • Participatie
  • Organisatie van het school- en academiejaar
    Leerplicht
  • Principe: recht op onderwijs
  • Begin: 1 sept van kalenderjaar
    waarin kind 6 jaar wordt
  • Einde:op 18 jaar of 30 juni van
    kalenderjaar waarin jongere 18 jaar wordt
  • Voltijdse leerplicht tot 15 of 16
  • Leerplicht ≠ schoolplicht huisonderwijs mogelijk
    Vrijheid van onderwijs
  • Grondwet: vrijheid van onderwijs
  • Elke natuurlijke persoon
    of rechtspersoon kan
    onderwijs organiseren
    en instellingen oprichten
  • Inrichtende machten
    of schoolbesturen
  • Keuzevrijheid van de ouders
    Gelijke
    onderwijskansen (GOK )
  • Decreet voor gelijke onderwijskansen
    recht op inschrijving
    lokale overlegplatforms
    zorgverbreding
  • Zie www.ond.vlaanderen.be/GOK
    Onderwijsnetten
  • Representatieve vereniging van inrichtende machten
  • 3 onderwijsnetten:
    GO!
    gesubsidieerd officieel onderwijs
    gesubsidieerd vrij onderwijs
  • Officieel en vrij onderwijs
    Financiering
    van het onderwijs
  • 8,86 miljard euro (2007)
    = 40 % Vlaamse begroting
  • Kosten scholen:
    personeelskost: betaald door ministerie van
    Onderwijs en Vorming
    werkingskost: via financiering of subsidiëring scholen
    Het onderwijsbudget per onderwijsniveau (2007)
    Onderwijsbegroting per uitgavencategorie (2007)
    Nieuwe financiering
  • Pijlers van de nieuwe financiering:
    1.
    Lat tussen de verschillende netten gelijk
    2.
    Financiering deels o.b.v sociaal profiel van
    de leerlingen = de leerlingenkenmerken
    Leerlingenkenmerken
  • 4 indicatoren (o.b.v. wetenschappelijk onderzoek) zijn
    goede voorspellers van schoolse prestaties:
    het opleidingniveau van de ouders
    de thuistaal
    het gezinsinkomen
    de buurt waarin een kind woont
  • Scholen krijgen meer middelen naargelang ze
    veel leerlingen hebben die beantwoorden aan
    één of meerdere van deze indicatoren
    Kostenbeheersing
  • Toegang tot basis- en secundair onderwijs: gratis
  • Schoolmateriaal basisonderwijs:
    voor ontwikkelingsdoelen en eindtermen: gratis
    dubbele maximumfactuur vanaf 1 sept 2008
    lijst met bijdragen (bv. voor maaltijden)
    meedelen aan ouders
    Kostenbeheersing
  • Schoolmateriaal secundair onderwijs:
    bepaalde kosten onderwijsactiviteiten en didactisch materiaal
    lijst met bijdragen in schoolreglement
    vooraf inspraak van leerlingen en ouders
  • Uitgebreide info op www.schoolkosten.be
    Autonomie
  • Lokale responsabilisering
  • Meer verantwoordelijkheid bij:
    onderwijsverstrekkers
    leerlingen, studenten en ouders
  • Op alle
    onderwijsniveaus
    Centrale participatiestructuren
  • VLOR (Vlaamse Onderwijsraad):
    raad vertegenwoordigers hele onderwijslandschap
    adviseert de minister en het Vlaams Parlement
  • VLIR (Vlaamse Interuniversitaire Raad):
    adviesraad universitair onderwijs
  • VLHORA (Vlaamse Hogescholenraad):
    adviesraad hogescholenonderwijs
  • VOC (Vlaams onderhandelingscomité):
    onderhandelingscomité hoger onderwijs
    Lokale participatiestructuren
  • Basis- en secundair onderwijs:
    schoolraad:
    algemeen informatierecht
    adviesbevoegdheid
    overlegbevoegdheid
    Communicatieplicht
    pedagogische raad
    leerlingenraad
    ouderraad
    oudervereniging
    Lokale participatiestructuren
  • Hoger onderwijs:
    studentenraad
    onderhandelingscomités
    academische raad
    ondernemingsraad
    Rechtspositie
  • Decreten rechtspositie:
    voor gesubsidieerd onderwijs
    voor het GO!
  • Vaste benoeming
  • Autonomie humanresourcesbeleid
    cf. functiebeschrijvingen en evaluaties
  • Personeelsleden van hogescholen en universiteiten:
    aparte rechtspositie
    Organisatie school- en
    academiejaar
  • Basis- en secundaire scholen + centra voor
    volwassenenonderwijs:
    Schooljaar begint: 1 sept
    Schooljaar eindigt: 30 juni (31 aug)
    Organisatie school- en
    academiejaar
  • Centra voor basiseducatie:
    volgen schooljaarsysteem in de praktijk
  • Hoger onderwijs:
    academiejaar begint: tussen 1 sept en 1 okt
    academiejaar eindigt: dag vóór begin volgend academiejaar
    Onderwijsniveaus
  • Basisonderwijs (bao)
  • Secundair onderwijs (so)
  • Hoger onderwijs (ho)
  • Deeltijds kunstonderwijs (dko)
  • Volwassenenonderwijs (vo)
    Onderwijsstructuur
    Organisatie
    leerplichtonderwijs
    (basis- en secundair onderwijs)
  • Scholengemeenschap
    verzameling van verschillende scholen van eenzelfde
    onderwijsniveau (basis- of secundair onderwijs) die
    samenwerken op diverse vlakken (logistiek, studie-
    aanbod)
    Organisatie
    leerplichtonderwijs
    (basis- en secundair onderwijs)
  • Lestijdenpakket bepaalt aantal leerkrachten
  • Urenpakket voor kinderverzorgers (gewoon
    kleuteronderwijs)
  • Enveloppe zorguren o.b.v. totaal aantal leerlingen
  • Puntenenveloppe voor beleids- en ondersteunend
    personeel
    Structuur basisonderwijs
  • Gewoon basisonderwijs
    kleuteronderwijs (2,5 tot 6 jaar)
    lager onderwijs ( 6 tot 12 jaar)
  • Buitengewoon basisonderwijs
    kleuteronderwijs
    lager onderwijs
    Structuur basisonderwijs
  • Buitengewoon basisonderwijs
    voor kinderen die tijdelijk of permanent specifieke hulp nodig
    hebben
    Nu nog 8 types maar hervorming: leerzorgkader
  • Geïntegreerd basisonderwijs (GON)
    Inhoud basisonderwijs
  • Ontwikkelingsdoelen:
    gewoon kleuteronderwijs
    buitengewoon basisonderwijs type 1,2,7 en 8
  • Eindtermen: gewoon lager onderwijs
  • Leergebiedoverschrijdende eindtermen
    Structuur
    secundair onderwijs
  • Voltijds secundair onderwijs
    (12 tot 18 jaar)
    gewoon secundair onderwijs
    buitengewoon secundair onderwijs
    nu nog 4 opleidingsvormen
    maar hervorming: leerzorgkader
    geïntegreerd secundair onderwijs (GON)
    Structuur
    secundair onderwijs
  • Deeltijds secundair (v.a.15 of 16 jaar)
    deeltijds beroepssecundair onderwijs
    leertijd VIZO-Syntra
    erkende deeltijdse vorming
    nieuw decreet ‘leren en werken’
    Voltijds secundair onderwijs
  • Graden 1 ste tot 4 de graad
  • Onderwijsvormen (vanaf 2 de graad):
    algemeen secundair onderwijs (aso)
    technisch secundair onderwijs (tso)
    kunstsecundair onderwijs (kso)
    beroepssecundair onderwijs (bso)
  • Studierichtingen
    Inhoud secundair onderwijs
  • Eindtermen: gewoon secundair onderwijs
    vakgebonden eindtermen
    vakoverschrijdende eindtermen (VOETen)
    specifieke eindtermen (2 de & 3 de graad aso)
  • Ontwikkelingsdoelen: buitengewoon secundair
    onderwijs
    Inhoud Secundair Onderwijs
  • Vanaf 2 de graad: definitieve studiekeuze met
    gemeenschappelijk en optioneel deel
  • Diploma secundair onderwijs geeft onbeperkt toegang
    tot hoger onderwijs
    Hoger Onderwijs
  • Bacheloropleidingen
  • Masteropleidingen
  • Voortgezette opleidingen
  • Postgraduaten en na- en bijscholingen
  • Doctoraatsopleidingen
    Hoger Onderwijs
  • Hoger professioneel onderwijs
    enkel professioneel gerichte bachelors
    enkel aan hogescholen
  • Academisch onderwijs
    zowel bachelor- als masteropleidingen
    zowel aan universiteiten als hogescholen (associatie)
  • Associatie: institutionele samenwerking tussen
    universiteit en één of meer hogescholen
    Bacheloropleidingen
  • Min. 180 ECTS (= European Credit Transfer System)
  • Professioneel gerichte bachelor
  • Academisch gerichte bachelor
  • Bachelor-na-bachelor: min. 60 ECTS
    Masteropleiding
  • Min. 60 ECTS
  • Na academische bachelor of na een schakelprogramma
  • Master-na-master: min. 60 ECTS
    Deeltijds kunstonderwijs
  • Aanvullend onderwijs kinderen
    en volwassenen
  • Kunstzinnige vorming
  • Inschrijvingsgeld
  • 4 studierichtingen:
    beeldende kunst
    muziek
    woordkunst
    dans
    Volwassenenonderwijs
  • Staat los van initiële onderwijsloopbaan
  • Inschrijvingsgeld
  • Lineaire (afbouw) & modulaire opleidingen
  • Contact- en gecombineerd onderwijs
    Volwassenenonderwijs
  • 3 onderwijsniveaus
  • Basiseducatie
     in centra voor basiseducatie
  • Secundair volwassenenonderwijs
    en hoger beroepsonderwijs
     in centra voor volwassenen-
    onderwijs
    Ondersteuning
    en kwaliteitszorg
  • Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB)
  • Informatie- en communicatietechnologie
  • Communicatie
  • Kwaliteitsbewaking en -bevordering
    Centra voor
    leerlingenbegeleiding
  • Info, hulp en begeleiding
  • Voor ouders, leerlingen, leraren,directies.
  • CLB-begeleiding:
    leren en studeren
    schoolloopbaan
    preventieve gezondheidszorg
    sociaal-emotionele ontwikkeling
    ICT
  • Vakoverschrijdende
    eindtermen en
    ontwikkelingsdoelen (1 sept ’07)
  • REN: Regionaal
    Expertise Netwerk
  • 5 pijlers Vlaams beleid:
    versterken beleidsvoerend vermogen
    bevorderen deskundigheid onderwijspersoneel
    infrastructuur
    aangepast leermiddelenbeleid
    stimuleren van onderzoek en ICT-monitoring
    Communicatie
  • Informeren en betrokkenheid stimuleren
  • Ouders, leerlingen, directies, leraren…
    www.ond.vlaanderen.be
    Klasse
    publicaties (papier en/of digitaal)
    informatie- evenementen (rondes van Vlaanderen…)
    Kwaliteitsbewaking
    en -bevordering
  • Basis- , secundair, deeltijds kunstonderwijs, CLB’s &
    centra voor volwassenenonderwijs
  • 3 pijlers:
    eindtermen en ontwikkelingsdoelen
    inspectie: school-
    of centrumdoorlichting
    pedagogische begeleiding
    Kwaliteitsbewaking
    en -bevordering
  • School- of centrumdoorlichting
     inspectie controleert realisatie eindtermen en
    ontwikkelingsdoelen
     verslagen inspectie openbaar
     bij eventuele tekorten: inschakelen pedagogische
    begeleidingsdienst (PBD)
  • Decreet ‘Kwaliteitszorg’ in voorbereiding
    Kwaliteitsbewaking
    en -bevordering
  • Hoger onderwijs
     Interne kwaliteitszorg
     Externe kwaliteitszorg via visitatie (openbaar rapport)
  • Accreditatie = internationale erkenning opleiding
    Onderwijs -
    arbeidsmarkt
  • Proeftuinen
  • Modularisering
  • Competentie-agenda
  • Hoger beroepsonderwijs
  • Levenslang leren
    Onderwijs - arbeidsmarkt
  • Modularisering
    opleidingen in modules i.p.v. graden of leerjaren
    per afgewerkte module: erkend deelcertificaat
     kansen arbeidsmarkt verhogen
  • Proeftuinen
    projecten van scholen in regelluwe omgeving
    thema’s: ‘technologie’, ‘werkplekleren’, ‘studie - en beroeps-
    keuze’…
    De Competentieagenda 2010
  • Betere afstemming onderwijs-arbeidsmarkt
    Actielijn 1: studie- en beroepskeuze
    Actielijn 2: uitbouw werkplekleren
    Actielijn 3: stimuleren ondernemingszin
    Actielijn 4: eerder verworven competenties- EVC
    Hoger beroepsonderwijs (HBO)
  • Opleidingen volwassenenonderwijs +
  • 7 de specialisatiejaren tso en kso +
  • 4 de graden bso
  • In centra voor volwassenenonderwijs maar ook in
    instellingen voor secundair onderwijs en hogescholen
  • Uitbouw HBO
     nauwe samenwerking met de beroepssectoren
    Levenslang leren
  • Veranderende behoeften arbeidsmarkt
    noodzaak levenslang leren
  • Flexibilisering van leertrajecten door:
    Afstandsleren
    duale leerwegen
    erkennen eerder verworven
    competenties (EVC)
    avondonderwijs…
    Studiefinanciering
  • Aanpassing wetgeving:
    ook deeltijds beroeps- en basisonderwijs
    gelijke inkomensgrenzen hoger, secundair & basisonderwijs
    verhoging van de bedragen
    koppeling aan regelmatige aanwezigheid
    wijzigingen nationaliteitsvoorwaarde
    wijzigingen pedagogische voorwaarden
    Spijbelactieplan
  • Spijbelen gebeurt vaak door jongeren die
    goed onderwijs net heel hard nodig hebben.
  • Acties: sensibiliseren, informeren, preventie,…
  • Gedeelde verantwoordelijkheid:
    jongeren, CLB’s ouders, scholen, politie, artsen…
  • www.ond.vlaanderen.be/leerplicht
    Kleuterparticipatie
  • Niet naar de kleuterklas gaan
    gevaar voor leer- en/of taalachterstand
    kleuterparticipatie nodig voor gelijke onderwijskansen
  • Diverse beleidsmaatregelen:
    sensibilisering;
    meer instapklassen;
    zorgmedewerker …
    Gezondheidsbeleid
  • Gezonde scholen:
     léren & dóen van gezonde dingen
     vooral van belang voor
    kinderen die thuis minder
    gestimuleerd worden hiertoe
    De lat hoog
    voor talen
  • Beheersen schooltaal
    verhoogt gelijke onderwijskansen
  • Taalcompetenties zijn belangrijk
    zowel Nederlands als vreemde talen
  • Talenbeleid gedragen door élke leraar
    Leerzorgkader
  • Beschrijft zorgaanbod gewoon & buitengewoon
    onderwijs
  • Vervangt huidige typologie buitengewoon onderwijs (8
    types)
  • Leerzorgmatrix:
    4 leerzorgniveaus
    4 clusters/doelgroepen
  • www.ond.vlaanderen.be/leerzorg
    Hervorming lerarenopleiding
  • Geïntegreerde lerarenopleiding 180 ECTS
    = professionele bachelor aan hogescholen
  • Specifieke lerarenopleiding
    na diploma hoger of volwassenenonderwijs
    aan universiteiten, cvo’s en hogescholen
    Hervorming lerarenopleiding
  • 1 diploma van leraar
    gebaseerd op gelijke set van basiscompetenties
  • Inhoud curricula versterkt
  • Méér praktijkervaring
    preservicetraining
    inservicetraining
    Leerkrediet
  • Elke student aan hogeschool/universiteit
  • Stimuleert doordachte studiekeuze
  • Inschrijven met leerkrediet nul
     toestemming instelling nodig
     verhoging inschrijvingsgeld mogelijk
    Leerkrediet
    Leerkrediet
    Startkapitaal
    140 studiepunten
    Bij inschrijving
    Min opgenomen studiepunten
    plus verworven studiepunten
    Einde van academiejaar
    Eerste 60 studiepunten dubbel
    Behalen van master
    Min 140 studiepunten
    Rationeel
    energiegebruik (REG)
  • Minder budget voor energie = meer budget
    voor inhoudelijke werking
  • Leerlingen leren over rationeel energiegebruik
  • REG-maatregelen:
    sensibilisering en subsidies van de overheid
    zie www.energiesparen.be
    E70- richtlijn
    passiefscholen